Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ (30-1-2014)

Ἡ ἑορτή τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν γιορτάστηκε καί φέτος μέ ἐπισημότητα. Ἡ πανηγυρική  Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία μέ ἀρτοκλασία ἔγινε στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό τοῦ Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ Χώρας Κυθήρων γιά τόν ἐκκλησιασμό τῆς μαθητιώσης νεολαίας τοῦ Λυκείου, τοῦ Γυμνασίου καί στόν Ἱερό Ναό Παναγίας Ἐλεούσης Χώρας τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Χώρας - Καρβουνάδων.

Στό τέλος τελέσθηκε τό ἱερό μνημόσυνο τῶν εὐεργετῶν τοῦ Γυμνασίου μας καί γενικότερα των εὐεργετῶν τῆς παιδείας στά Κύθηρα.

Ὁ πανηγυρικός τῆς ἡμέρας ἐκφωνήθηκε ἀπό τήν Καθηγήτρια Θεολόγο τοῦ Γυμνασίου Κυθήρων κ.Καρολίνα Ἀσλάνη μέ θέμα τήν Παιδεία καί τήν βαθύτερη σημασία της. (Ὁλόκληρη τήν ἐπίκαιρη ὁμιλία της δημοσιεύουμε ἀμέσως παρακάτω). Τό ὡραῖο ἔθιμο τῆς ἡμέρας νά προσφέρεται ἄρτος σέ ὅλες τίς Δημόσιες Ὑπηρεσίες τῆς Χώρας ἐπαναλήφθηκε καί φέτος, μέ τήν φροντίδα τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ 6/Θεσίου Δημοτικοῦ Σχολείου Χώρας - Καρβουνάδων κ.Γεωργίου Λεοντσίνη καί τή βοήθεια δύο μαθητῶν.

Ὁμιλία ἐπί τῇ ἑορτῇ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν
τῆς Καθηγήτριας Θεολόγου κ.Καρολίνας Ἀσλάνη

Ὅπως κάθε χρόνο, ἔτσι καί φέτος ἑορτάζουμε στήν Ἐκκλησία μας τήν ἑορτή  τριῶν πνευματικῶν γιγάντων : τοῦ  Βασιλείου τοῦ  Μεγάλου, τοῦ  Γρηγορίου τοῦ  Ναζιανζηνοῦ  καί τοῦ   Ἰωάννου τοῦ  Χρυσοστόμου. Καί ὅπως κάθε χρόνο, τά  σχολεῖα δείχνουν, μέ τήν συμμετοχή τους στή ἑορτή, καί τήν βαθύτερη σημασία της. Δηλαδή, τό ὅτι σήμερα τιμοῦμε στά πρόσωπα αὐτά τῶν τριῶν Ἱεραρχῶν τήν ἔννοια τῆς παιδείας.

Ποιά εἶναι ὅμως ἡ ἔννοια αὐτή; Εἶναι μήπως αὐτή ἡ κουτσουρεμένη, ἀποσπασματική  καί ἐν πολλοῖς διαστρεβλωμένη ἐκπαίδευση πού παρέχεται στούς νέους μας σήμερα στά σχολεῖα;  Καμμία σχέση. Ἡ ἐκπαίδευση δέν μπορεῖ νά ταυτίζεται μέ τήν παιδεία. Θά ἦταν σάν νά ταυτίζαμε τό ἐργαλεῖο  μέ τόν μαΐστορα.  Ἡ παιδεία θά πρέπει νά εἶναι κάτι πολύ πιό πλατύ ἀπό τήν ἀπομνημόνευση ὁρισμένης διδακτέας ὕλης, πού μάλιστα τά  τελευταῖα χρόνια ὑπακούει ὅλο καί περισσότερο στούς νόμους τῆς παγκόσμιας ἀγορᾶς. Μήπως εἶναι αὐτό πού ἀφειδῶς προσφέρεται ὡς πολιτιστικό ἀγαθό μέσῳ τῶν μέσων μαζικῆς ἐπικοινωνίας; Μά ὅλοι γνωρίζουν ὅτι αὐτό ἀπευθύνεται στό θυμικό κυρίως τοῦ  ἀνθρώπου καί ὑπακούει στά νούμερα τῶν στατιστικῶν πού ἀναζητοῦν τήν πιό ἀποδοτική οἰκονομικά παρουσίαση. Ἤ μήπως εἶναι ἡ ἀπίστευτη ροή πληροφορίας πού μέ ἕνα κλίκ τοῦ  ὑπολογιστή μας εἶναι στή διάθεσή μας; Μά ἡ πληροφορία ἀπό μόνη της δέν δίνει κάποιο ἰδιαίτερο νόημα στή ζωή  μας.

Διαβάζουμε στό λεξικό  τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς:

Παιδεία : Ἀνατροφή, νουθεσία, διδασκαλία τοῦ  παιδός, πολυμάθεια, σοφία, μόρφωσις.

Μέ βάση αὐτόν τόν πολυσχιδῆ ὁρισμό θά λέγαμε ὅτι παιδεία σημαίνει τη συνολική διάπλαση τοῦ  χαρακτῆρα ἑνός ἀνθρώπου μέσα ἀπό συστηματική καλλιέργεια  τοῦ πνεύματος καί τῆς ψυχῆς. Ἡ σοφία στόν ἄνθρωπο δέν εἶναι ἀποτέλεσμα συσσώρευσης γνώσεων μόνον, κυρίως εἶναι ἀπόσταγμα βαθύτερης ἐπίγνωσης τοῦ ἑαυτοῦ καί μέσω αὐτοῦ καί τῶν ἄλλων. Πεπαιδευμένος εἶναι αὐτός πού μετά ἀπό μακρόν χρόνο προσωπικοῦ ἀγῶνα καί  ἄσκησης καταφέρνει νά κατακτήσει τίς γνώσεις πού τοῦ  παραδόθηκαν, νά τίς ἐνσωματώσει δημιουργικά,  νά ἐπιλέξει τόν δικό του δρόμο καί μέ αὐτοπεποίθηση νά χαράξει τήν προσωπική του  ἱστορία.

Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος δέν ἐντυπωσιάζεται ἀπό τά  ὑλικά ἀγαθά,  τά  πλούτη, τίς ἀποκλειστικά σωματικές ἡδονές .Ἔχει καταφέρει χάρη στήν παιδεία του νά ἀνέβει ψηλότερα ἀπό τά  ἀνούσια ἀνθρώπινα πάθη, καί ἄν καί συμπονάει τούς πιό ἀδύναμους καί τούς στηρίζει, ὅμως γνωρίζει πώς ὅλα τά  ἀνθρώπινα εἶναι μεταβλητά καί πρόσκαιρα. Ὁ Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μιλώντας πρός τόν εὐνοῦχο Εὐτρόπιο τῆς βυζαντινῆς αὐλῆς, ὅταν αὐτός ξέπεσε ἀπό τά  ὕψιστα ἀξιώματα καί ἀναζήτησε προστασία ἀπό τόν ἱεράρχη, τοῦ  θυμίζει τήν προτινή του  ὑπεροψία  ὅσο κατεῖχε πλοῦτο καί δύναμη, γιά νά καταλήξει  «Ματαιότης ματαιοτήτων, τά πάντα ματαιότης». Καί παρότι ὁ Εὐτρόπιος τόν εἶχε καταδιώξει, αὐτός μέ ἀγάπη καί ἀνεξικακία τόν ἔσωσε.  Οἱ πνευματικές ἀνησυχίες τοῦ   ἀνθρώπου μέ ἀληθινή καί στέρεη παιδεία τόν ὁδηγοῦν νά ἀναζητήσει  νά βρεῖ τό τέλειο, τό ἄφθαρτο καί τό αἰώνιο γιά νά στηριχτεῖ. Ἐκεῖ λοιπόν συναντιέται μέ τό Θεό. Ἐκεῖ βρίσκει τήν ὁλοκληρωμένη ἀλήθεια, ἐκεῖ καί τήν δύναμή του. Καί γι' αὐτό δέν φοβᾶται νά ἀναμετρηθεῖ μέ τίς ἐξουσίες τοῦ  κόσμου τούτου. Ὁ Βασίλειος ὁ μέγας ὅταν ἀπειλήθηκε μέ δήμευση τῆς περιουσίας του, ἐξορία,  βασανισμό καί θάνατο ἀπαντᾶ μέ θάρρος : Περιουσία ὅση εἶχα τήν ἔδωσα στούς φτωχούς, ἐξορία γιά μένα δέν ὑπάρχει γιατί πατρίδα μου εἶναι ὁ Θεός κι  ἄν μέ βασανίσεις, τό σῶμα τοῦτο θά παραδοθεῖ ἀμέσως στό θάνατο, πού δέν τόν φοβᾶμαι. Τό μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου ἀναδεικνύεται τή στιγμή τῶν μεγάλων ἀποφάσεων. Ἐκεῖ πού ὁ ἀκαλλιέργητος καί ὑποταγμένος στά πάθη εὔκολα ὑποκύπτει, γιατί τοῦ λείπει τό πνευματικό ὑπόβαθρο καί ἡ βιωμένη πίστη, ἐκεῖ ὁ ἀνώτερος ἄνθρωπος στέκει σάν βράχος ἀπέναντι στό ὁρμητικό κῦμα. Τά πλούτη δέν σημαίνουν γι' αὐτόν, οἱ πρόσκαιρες ἡδονές εἶναι γι' αὐτόν ἐμπόδια στόν ἔρωτα τῆς τελειότητας πού ἐπιζητεῖ,  τά  ἀξιώματα δέν τόν ἐντυπωσιάζουν. Ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος  ὅταν παρά τήν θέλησή του  βρέθηκε στόν πατριαρχικό θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης, ὕψιστη καί ἀξιοζήλευτη γιά πολλούς θέση, γρήγορα παραιτήθηκε γιά τήν εἰρήνη τῆς Ἐκκλησίας, προκειμένου νά ζήσει μιά ζωή ἀσκητική, συγγράφοντας, ἀποτραβηγμένος ἀπό τά  ἐγκόσμια.

Αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τή δύναμη, τήν δική τους προσωπική τελείωση νά τήν μεταδίδουν ὡς χάρη καί στούς ἄλλους. Ἔτσι γιά παράδειγμα, ὁ Βασίλειος, ὁ Γρηγόριος καί ὁ Ἰωάννης μέ τό τεράστιο διδακτικό καί ποιμαντικό  ἔργο τους τό ὁποῖο κυκλοφόρησε ὅσο λίγα στόν κόσμο, βοήθησαν στό πέρασμα τῶν αἰώνων, πολλούς ἀνθρώπους σέ Ἀνατολή καί Δύση νά βροῦν τόν πνευματικό τους δρόμο. Πέρα ἀπό αὐτό ὁ Βασίλειος καί ὁ Ἰωάννης ἔκαμαν καί ἔργο φιλανθρωπίας τόσο σημαντικό, ὥστε νά μήν εἶναι ὑπερβολή νά ποῦμε πώς χάρη σέ αὐτούς ὑπῆρξε στήν ἐποχή τους ἀλλά καί πολύ ἀργότερα, κοινωνική περίθαλψη στό χῶρο τῆς Βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας.

Ἄνθρωποι μέ τέτοια παιδεία ἀποτελοῦν φάρους φωτός γιά τόν ὑπόλοιπο κόσμο, ὁ ὁποῖος, ἄν καί βρίσκεται μακριά ἀπό αὐτό τό ἰδανικό, τό ἀναγνωρίζει, ὅπως ἀναγνωρίζεται ἡ ἀλήθεια ἀπό τό ψέμα. Ἀποτελοῦν λοιπόν καί πηγή ἔμπνευσης γιά ὅσους ἀποζητοῦν μία ζωή ἀληθινή  καί ἀπαλλαγμένη ἀπό τά  πάθη. Βέβαια τέτοιας ἀκτινοβολίας πρόσωπα μέ τόσες γνώσεις καί τέτοιο ἦθος σάν τούς τρεῖς Ἱεράρχες δέν ἐμφανίζονται συχνά. Ἡ συγκυρία ὅμως, αὐτούς τούς συγκεκριμένους τούς ἕνωσε σέ μία κρίσιμη ἱστορική καμπή, ἔτσι ὥστε μέ τή μοναδική τους ποιότητα, νά καθοδηγήσουν ὁλόκληρη τήν Βυζαντινή αὐτοκρατορία σέ ἕναν δρόμο, πού θά ἀξιοποιοῦσε τήν ἀρχαία κληρονομιά της μέσα ἀπό τή χριστιανική  ἀλήθεια καί ἀγάπη.

Ἔτσι, ὅταν ἑορτάζουμε τή μνήμη των τριῶν Ἱεραρχῶν, στά πρόσωπά τους τιμοῦμε τή δύναμη τῆς παιδείας, πού μεταμορφώνει τόν ἄνθρωπο ἀπό ἐνστικτῶδες ζῶο σέ πλάσμα ἄξιο τῆς θείας μετοχῆς.

Στήν ἐποχή μας, ὅπου δέν ἀκοῦμε ἄλλο παρά γιά τίς ἀπρόσωπες ἀγορές καί ὅπου ἡ ἀξία ἑνός ἀνθρώπου ἀλλά καί μιᾶς χώρας μετριέται μέ τό πορτοφόλι τους, καλό εἶναι νά θυμόματε πώς αὐτό πού ὑπαγορεύει ἡ ἐπιπόλαιη συγκυρία δέν εἶναι ἀπαραίτητα καί τό σωστό. Σέ αὐτόν τόν κόσμο τῆς διαφθορᾶς, τῶν εὐκαιριακῶν ἡδονῶν, τῶν ἐπιφανειακῶν σχέσεων, ὁ ἄνθρωπος περιφέρεται δυστυχής γιατί ἔχει χάσει τό σημαντικότερο κομμάτι τοῦ  ἑαυτοῦ του, τήν ψυχή του. Κάποιοι προσπαθοῦν νά μᾶς πείσουν ὅτι αὐτό εἶναι τό φυσιολογικό καί δέν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο πέρα ἀπό τό σῶμα νά ἱκανοποιηθεῖ,  γιατί αὐτό τούς βολεύει. Ἄνθρωποι ὑποταγμένοι στά πάθη ἄλλωστε, εἶναι ἄνθρωποι πού εὔκολα χειραγωγοῦνται. Ἀλλά ἡ φράση τοῦ  Χριστοῦ  «οὐκ ἐπ' ἄρτω μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» ἀκριβῶς αὐτό θέλει νά μᾶς τονίσει. Εἴμαστε ὄντα μέ πνευματικές ἀναζητήσεις καί ἀνάγκες. Κι αὐτές γιά νά καλυφθοῦν, γιά νά νιώσουμε ὁλοκληρωμένοι, ἀλλά καί γιά νά μποροῦμε νά ζοῦμε ἁρμονικά ὡς κοινωνία, ἀπαιτεῖται ἀγωγή, διδασκαλία, ἄσκηση. Μέ ἕναν λόγο , παιδεία.

Ἀγαπητά μας παιδιά, ἡ ἐλπίδα τοῦ μέλλοντός μας εἶστε ἐσεῖς. Ζοῦμε σέ μία ἐποχή ὅπου δυστυχῶς τό κακό μᾶς πολιορκεῖ ἀπό παντοῦ. Ὅπου κι ἄν γυρίσεις, θά ἀκούσεις κουβέντες γιά τό χρῆμα. Ὅπου σταθεῖς, θά σέ βομβαρδίσουν μέ εἰκόνες βίας καί ἀχαλίνωτου ἡδονισμοῦ. Μᾶς προτρέπουν νά ξεχάσουμε οἰκογένεια, πατρίδα, πίστη. Ὅσο κι ἄν κάποιοι καπηλεύονται αὐτές τίς ἔννοιες, ἄς μήν λησμονοῦμε ὅτι ἡ οἰκογένεια  εἶναι ὁ χῶρος πού ξεκινάει ἡ ἀγωγή μας, τό πρῶτο πέρασμα ἀπό τό ἐγώ στό ἐμεῖς,  ἡ πατρίδα  εἶναι ὁ χῶρος ὅπου ἡ ἀγωγή ἀσκεῖται καί γίνεται κοινωνικό ἀγαθό καί ἡ πίστη,  εἶναι πρῶτα καταφύγιο καί παρηγορία καί ἔπειτα χῶρος πνευματικῆς ὁλοκλήρωσης. Κι αὐτή ἡ προτροπή νά τά  ξεχάσουμε, εἶναι  ὄχι γιά νά πετύχουμε κάποια ἰδανική παγκόσμια κοινωνία, ἀλλά γιά μία παγκόσμια ἀτομιστική σούπα, ὅπου ὁ θάνατος τοῦ  διπλανοῦ θά εἶναι ἡ δική σου ζωή. Ἀλλά τί ζωή θά εἶναι αὐτή; Ποιός ἄνθρωπος μπορεῖ νά εἶναι εὐτυχής χωρίς δικαιοσύνη, ἀγάπη, ἐλπίδα; Καί πῶς εἶναι δυνατόν νά πιστέψει κανείς πώς αὐτά τά  ἀγαθά θά προκύψουν αὐτόματα καί ἀπό μόνα τους, ἄν δέν ὑπάρξουν ἄνθρωποι νά τά  ὑποστηρίξουν; Ὁ ἀγῶνας γιά ἕναν καλύτερο κόσμο ξεκινάει ἀπό τόν ἀγῶνα γιά παιδεία, στό σπίτι, στό σχολεῖο, σέ ὅλη τήν ζωή μας. Ὑπάρχουν τά λαμπρά παραδείγματα τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας γιά νά μᾶς πείσουν. 

Τό ἀπόγευμα τῆς ἴδιας ἡμέρας  καί ὥρα 6.30 μ.μ., πραγματοποιήθηκε διάλεξις στήν αἴθουσα  τοῦ Λεοντσινείου Πνευματικοῦ Κέντρου Κεραμωτοῦ, μέ ὁμιλητή τόν Αἰδεσιμολογιώτατο Πρωτοπρεσβύτερο Θεολόγο, Ψυχίατρο, Διδάκτορα τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν π.Στυλιανόν  Καρπαθίου μέ θέμα «Ἑλληνορθόδοξη Παιδεία κατά τούς Τρεῖς Ἱεράρχες».

Στή συνέχεια ἀκοῦστε τό ἠχητικό ἀπόσπασμα τῆς ἐκδήλωσης.

Get the Flash Player to see this player.

Μπορείτε να κατεβάσετε αυτή την ομιλία σε αρχείο mp3 κάνοντας click εδώ.

Μετά τήν ἐπίκαιρη καί πολύ τεκμηριωμένη αὐτή ὁμιλία τοῦ π.Στυλιανοῦ Καρπαθίου, (τῆς ὁποίας τό ἠχητικό ἀπόσπασμα θά μπορεῖτε νά ἀκούσετε σύντομα) ἔγινε ἡ τελετή κοπῆς τῆς Ἁγιοβασιλόπιττας πρός τιμήν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τῆς νήσου μας.

Στήν ἐκδήλωση συμμετεῖχαν οἱ ἐκπαιδευτικοί τοῦ νησιοῦ καί τῶν τριῶν βαθμίδων, πρός τιμήν τῶν ὁποίων ὁ Σεβασμιώτατος κ. Σεραφείμ εὐλόγησε Ἁγιοβασιλόπιττα, τήν ὁποία κατά παραχώρησί του ἔκοψε ὁ ἀρχαιότερος τῶν παρόντων ἐκπαιδευτικῶν κ.Ἐμμανουήλ Λεοντσίνης. Ἡ τυχερή τοῦ φλουριοῦ τῆς βασιλόπιττας ἦταν ἡ κα Αἰκατερίνη Φατούρα, Καθηγήτρια τοῦ Γυμνασίου Κυθήρων.

Ἀκολούθησε γόνιμη καί ἐνδιαφέρουσα συζήτησις ἐπάνω στό θέμα τῆς διαλέξεως. Τέλος, μέ τήν φροντίδα τῶν κυριῶν τῶν μελῶν τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου Κεραμωτοῦ-Κυθήρων, παρατέθηκε μπουφές μέ ἐκλεκτά ἐδέσματα πρός τιμήν τῶν ἐκπαιδευτικῶν μέσα σέ ἐγκάρδια ἀτμόσφαιρα ἀγάπης καί φιλαδελφίας.

Τήν ἐκδήλωση στόλισε ἡ μεικτή χορωδία βυζαντινῆς μουσικῆς  ὑπό τήν διεύθυνσιν τοῦ Θεολόγου Καθηγητή τοῦ Γυμνασίου Κυθήρων κ.Γεωργίου Λουράντου, πού ἀπέδωσε πολύ ὡραῖα ἐπίκαιρους ἐκκλησιαστικούς ὕμνους.