Προσκύνημα στή γενέτειρα τῶν Μεγάλων Ἐθνικῶν Εὐεργετῶν Μάνθου καί Γεωργίου Ριζάρη, στό Μονοδένδρι Ζαγορίου - Ἠπείρου, πραγματοποίησαν ἀπόφοιτοι τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς ἀπό ὅλη τήν Ἑλλάδα.
Τό πρωί τῆς 30ῆς Ἰουλίου στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Ἀθανασίου Μονοδενδρίου τελέστηκε Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος τοῦ Ριζαρείτη Μητροπολίτη Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ. Μαζί του συλλειτούργησαν πολλοί Ριζαρεῖτες Ἱερεῖς πού ἦλθαν ἀπό διάφορες περιοχές τῆς χώρας.
Ἀκολούθησε Ἀρχιερατικό μνημόσυνο γιά τούς ἀδελφούς Μάνθο καί Γεώργιο Ριζάρη καί τόν ἀείμνηστο Καθηγητή τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Πρύτανη τοῦ ἴδιου Πανεπιστημίου καί Διευθυντή τῆς Ριζαρείου Σχολῆς Βασίλειο Βέλλα.
Ἐπιμνημόσυνο λόγο ἐκφώνησε ὁ Ριζαρείτης Καθηγητής τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς Ἰωαννίνων κ. Δημ. Ράϊος.
Μετά τό πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας ἡ Ριζάρειος Σχολή δεξιώθηκε τούς παρισταμένους στό Ριζάρειο Πνευματικό Κέντρο. Ἐκεῖ μίλησαν ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Ἀποφοίτων Ριζαρειτῶν κ. Σάββας Σιάτρας, ὁ Καθηγητής κ. Μιχ. Βέλλας, ὁ π. Παναγιώτης Γιατρᾶς καί ἔκλεισε τήν ἐκδήλωσι ὁ Μητροπολίτης Κυθήρων κ. Σεραφείμ.
Ὅλοι ἐξέφρασαν τήν εὐχή ἡ Ριζάρειος Σχολή νά συνεχίσει νά λειτουργεῖ ὡς Ἱερατική Σχολή, ὅπως εἶναι ἄλλωστε καί ἡ θέληση των ἀειμνήστων εὐεργετῶν.
Στούς παρισταμένους διαβάστηκε ἐπιστολή τοῦ Μητροπολίτη Κυθήρων πρός τό Δ.Σ. τῆς Ριζαρείου Σχολῆς, ὅπου μέ παρρησία καί θάρρος θέτει ὅλους πρό τῶν εὐθυνῶν τους ὅσον ἀφορᾶ τή διατήρηση τοῦ ἱερατικοῦ χαρακτῆρα τῆς Σχολῆς.
Τελευταῖος πῆρε τό λόγο ὁ Κοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς κ. Μιχ. Τρίτος, ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ ἐξῆρε τό φαινόμενο τῆς ἠπειρωτικῆς εὐεργεσίας καί εὐποιΐας, πρότεινε νά στεγαστεῖ στίς ἐγκαταστάσεις τῆς Ριζαρείου Σχολῆς στό Χαλάνδρι ἡ Ἀνώτατη Ἐκκλησιαστική Ἀκαδημία Ἀθηνῶν.
Στή συνέχεια, ἀφοῦ ἐπιδόθηκε στόν κ. Μιχ. Βέλλα ἀναμνηστική πλακέτα ὡς ἕνα μικρό δεῖγμα ἀναγνωρίσεως τῆς μεγάλης προσφορᾶς τοῦ πατέρα τοῦ Βασ. Βέλλα στή Ριζάρειο Σχολή, ὅλοι οἱ παριστάμενοι μετέβησαν στήν προτομή τοῦ Γεωργίου Ριζάρη, ὅπου κατατέθηκε στεφάνι καί ψάλθηκε ὁ ὕμνος τῶν Ριζαρειτῶν.
Ἡ ὡραία αὐτή ἐκδήλωση ἔκλεισε μέ τήν παράθεση γεύματος στήν ταβέρνα τοῦ χωριοῦ καί τήν ἀκρόαση παραδοσιακῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν ἀπό τό συγκρότημα τοῦ Ριζαρείτη τραγουδιστή Σάββα Σιάτρα.
Στίς ἐκδηλώσεις τιμῆς πρός τούς ἀδελφούς Ριζάρη καί τόν Βασίλειο Βέλλα παρέστησαν ἐκτός ἀπό τόν Μητροπολίτη Κυθήρων Σεραφείμ, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν Ἀρχιμ. Σπυρίδων Κατραμάδος, ὁ Δήμαρχος Ζαγορίου κ. Παπαναστασίου, ὁ Κοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ. κ. Μιχ. Τρίτος, ὁ Προκοσμήτωρ κ. Ἰωάννης Κογκούλης, οἱ Καθηγητές Παν. Σκαλτσῆς, Δημ. Ράϊος, Ἑλένη Χουλιαρᾶ, Μιχ. Βέλλας, Ριζαρεῖτες Ἱερεῖς καί λαϊκοί καί πλῆθος κόσμου.
Πρέπει νά σημειωθεῖ ὅτι ἡ ἐκδήλωση αὐτή τελοῦσε ὑπό τήν αἰγίδα τοῦ Μητροπολίτου Ἰωαννίνων κ. Θεοκλήτου καί τοῦ Περιφερειάρχη Ἠπείρου κ.Ἀλεξ. Καχριμάνη.
Σεβασμός στή Διαθήκη τοῦ Ριζάρη
Δεκάδες παλαιῶν ἀποφοίτων τῆς ἱστορικῆς καί γεραρᾶς Ριζαρείου Σχολῆς τήν 30ῆν Ἰουλίου τρέχοντος ἔτους, συναντήθηκαν στό Μονοδένδρι τῆς Ἠπείρου, τόπο καταγωγῆς τῶν ἀειμνήστων ἱδρυτῶν τῆς Σχολῆς, Μάνθου καί Γεωργίου. Τό παράρτημα τοῦ Συλλόγου τῶν Ἀποφοίτων τῆς Ριζαρείου, πού ἑδρεύει στά Ἰωάννινα, ὀργάνωσε τή συνάντηση αὐτή μέ σκοπό τήν τιμή τοῦ μακαριστοῦ ριζαρείτη, Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς καί Πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Βασιλείου Βέλλα, ὁ οποῖος καταγόταν ἀπό τήν Ἤπειρο.
Τή Θεία Λειτουργία καί τό ἱερό μνημόσυνο τέλεσε ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Κυθήρων καί παλαιός ριζαρείτης κ. Σεραφείμ, μέ τή συμμετοχή πολλῶν κληρικῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς. Παρών ἐπίσης καί ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερωνύμου, Πανοσιολ/τος Ἀρχιμ. π. Σπυρίδων Κατραμᾶδος, Γραμματέας τοῦ Συνοδικοῦ Γραφείου Προσκυνηματικῶν Περιηγήσεων (Θρησκευτικοῦ Τουρισμοῦ).
Γιά τήν προσωπικότητα καί τό ἔργο τοῦ Βασιλείου Βέλλα μίλησε στό τέλος τῆς Θείας Λειτουργίας μέ ἰδιαίτερη ἐπιτυχία, ὁ Καθηγητής τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἰωαννίνων καί παλαιός ριζαρείτης κ. Δημήτριος Ράϊος.
Μετά τή Θεία Λειτουργία κατετέθη στέφανος στήν προτομή τῶν ἱδρυτῶν τῆς Ριζαρείου, ἐψάλη ὁ πρός τιμήν των ὕμνος καί ἐν συνεχείᾳ πραγματοποιήθηκε συνάντηση στήν αἴθουσα τοῦ Ριζαρείου Ἱδρύματος. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐν Ἠπείρῳ Παραρτήματος τοῦ Συλλόγου τῶν Ἀποφοίτων τῆς Ριζαρείου κ.Σάββας Σιάτρας, ἀπένειμε τιμητική πλακέτα στόν κ. Μιχαήλ Βέλλα, υἱό τοῦ μακαριστοῦ Βασιλείου Βέλλα, καί συντόνισε τή συζήτηση πού στράφηκε γύρω ἀπό τό παρελθόν, τό παρόν, ἀλλά καί τό μέλλον τῆς Ριζαρείου. Στή συζήτηση ἔλαβαν μέρος, μεταξύ τῶν ἄλλων, ὁ προκοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ.Ἰωάννης Κογκούλης καί ὁ νῦν Κοσμήτωρ τῆς ἰδίας Σχολῆς Καθηγητής κ. Μιχαήλ Τρίτος. Ἀκολούθως παρεκάθησαν ὅλοι σέ γεῦμα, κατά τή διάρκεια τοῦ ὁποίου ἀκούσθηκαν παραδοσιακά τραγούδια ἀπό καλλίφωνους ριζαρεῖτες καί ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Κυθήρων κ. Σεραφείμ μίλησε ἐμπεριστατωμένα γιά τίς νέες συνθῆκες πού ἐπικρατοῦν σήμερα στή Ριζάρειο. Στό τέλος ἐκδόθηκε τό παρακάτω ψήφισμα:
ΨΗΦΙΣΜΑ
ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΝΤΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ
ΤΗΣ ΡΙΖΑΡΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ
ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013 ΣΤΟ ΜΟΝΟΔΕΝΔΡΙ ΖΑΓΟΡΙΟΥ
Οἱ κάτωθι ὑπογράφοντες, παλαιοί ἀπόφοιτοι τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς, μέ τήν εὐκαιρία τῆς συνάντησής μας σήμερα Τρίτη, 30 Ἰουλίου τοῦ σωτηρίου ἔτους 2013, στό Μονοδένδρι Ζαγορίου Ἰωαννίνων, προκειμένου νά τιμήσουμε τόν μακαριστό ριζαρείτη Βασίλειο Βέλλα, Καθηγητή τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς καί Πρύτανη τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ψηφίζουμε καί δίδουμε πρός δημοσίευση τό ἀκόλουθο κείμενο.
α) Προσυπογράφουμε καί ἐγκρίνουμε τό περιεχόμενο τῆς ὁμιλίας τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Κυθήρων κ. Σεραφείμ, ὁ ὁποῖος μέ αἴσθημα ἱστορικῆς εὐθύνης καί πόνο ψυχῆς γιά τό μέλλον τῆς Ριζαρείου Σχολῆς ἐξέφρασε τήν πλήρη ἀντίθεσή του γιά τή ἀπόφαση τοῦ Πολυμελοῦς Συμβουλίου τῆς Ριζαρείου νά εἰσηγηθεῖ καί ἐφαρμόσει τήν ἀπό τό ἀκαδημαϊκό ἔτος 2013-2014 μεικτοποίηση τῆς Σχολῆς, φοίτηση δηλαδή καί νεανίδων στό Ἐκκλησιαστικό Λύκειο τοῦ Ἱδρύματος, μέ πρόσχημα τό χαμηλό ἐπίπεδο τοῦ μαθητικοῦ δυναμικοῦ καί τήν ἀδυναμία ἀπορρόφησης τῶν ἀποφοίτων τοῦ Λυκείου σέ δραστηριότητες τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ καινοφανής αὐτή στά χρονικά τῆς Ριζαρείου ἐξέλιξη κατά τόν ἅγιο Κυθήρων ἀνατρέπει τόν μέχρι τώρα ἱερατικό χαρακτῆρα τῆς Ριζαρείου Σχολῆς καί προσβάλλει τή Διαθήκη τοῦ Γεωργίου Ριζάρη, σύμφωνα μέ τή ὁποία στή Σχολή αὐτή πρέπει «νά διδάσκονται ὅσοι σκοπεύουσι νά ἐνδυθῶσιν τό τῆς ἱερωσύνης ἔνδυμα».
β) Ἡ Ριζάρειος Σχολή κατά τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Νικόλαο, παλαιό ριζαρείτη, «ἦταν Σχολεῖο ὑψηλοῦ μορφωτικοῦ ἐπιπέδου» καί «οἱ ριζαρεῖτες Ἀρχιερεῖς εἶναι τό πιό ἐπίλεκτο ἐκκλησιαστικό σῶμα τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, ἁπλωμένο σέ ὅλο τό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας» (βλ. Ριζαρεῖτες Ἀρχιερεῖς, Ἀθήνα 2013, σσ. 8,11). Τά λόγια αὐτά μᾶς ἐπιτρέπουν νά καυχώμεθα γιά τήν προσφορά τῆς Ριζαρείου στήν Ἐκκλησία καί τό Γένος καί ὑπεραμυνόμεθα τῆς Διαθήκης τοῦ Γεωργίου Ριζάρη ἡ ὁποία σέ κάθε περίπτωση πρέπει νά εἶναι κατά πάντα σεβαστή. Τό ἱστορικό δέ αὐτό Σχολεῖο νά συνεχίσει νά λειτουργεῖ ὡς ἐκκλησιαστικό Ἵδρυμα ἐκπαίδευσης καλῶν καί ἀξίων κληρικῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. «Αὐτή εἶναι ἡ τελευταία καί ἀμετάθετος θέλησή μου -γράφει ὁ Γ. Ριζάρης στή Διαθήκη του- τῆς ὁποίας διατάσσω μετά θάνατον τήν πλήρη ἐκτέλεση. Ὅστις λάβει κατά νοῦν καί θελήσει νά μεταβάλη καμμίαν τῶν διατάξεών μου, ἀφήνω εἰς αὐτόν τήν κατάρα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῶν ἁγίων Πάντων καί νά δώσει λόγον ἐν ἡμέρα κρίσεως καί προκοπήν νά μήν ἰδῇ ποτέ».
γ) Κατά τόν μακαριστόν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν κυρό Χρυσόστομο Παπαδόπουλο «ἡ Σχολή κατά κοινήν ὁμολογία ἦταν τό ἄριστο καί ὠφελιμώτατον πάντων τῶν ἐν Ἑλλάδι ἐκπαιδευτηρίων, ὅπερ πολυειδῶς καί πολυτρόπως εὐηργέτησε καί εὐεργετεῖ τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν καί σύμπαν τό Ἑλληνικόν Ἔθνος». Πεποίθησή μας εἶναι ὅτι καί σήμερα ἡ Ριζάρειος μπορεῖ νά ἀναδειχθεῖ καί πάλι σέ πρότυπο ἱερατικό Σχολεῖο καί μετερίζι ἐκκλησιαστικῆς διακονίας. Ἀντί λοιπόν νά ὑπογράφουμε ἀγγελτήρια θανάτου τῆς Ριζαρείου καί νά ἀπεργαζόμεθα τόν ἐκτροχιασμό της ἀπό τίς ρᾶγες τῆς ἱστορικῆς της ἀποστολής ὀφείλουμε νά ἐργασθοῦμε γιά τήν πνευματική ἀνόρθωση καί τήν ἐκπαιδευτική-ἐκκλησιαστική ἀναζωογόνησή της. Γιά τή σημερινή κατάσταση στή Ριζάρειο φέρουν μεγάλη εὐθύνη οἱ ὑπεύθυνοι τῆς Σχολῆς ἀφήνοντάς την ὡς φαίνεται στήν τύχη τοῦ μαρασμοῦ καί τῆς διάλυσής της. Αὐτό ἀναμφίβολα συνιστᾶ ἀσυγχώρητο λάθος καί ἀδυσώπητη ἐνοχή ἀπέναντι στήν νεότερη ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Ἔθνους μας.
δ) Γιά τή θετική ἐξέλιξη καί προοπτική τῆς Ριζαρείου, ἀντάξια τῆς ἱστορίας καί τῶν ἐπιδιώξεών της, προτείνουμε:
1) τή στελέχωση τοῦ Διοικητικοῦ της δυναμικοῦ μέ πρόσωπα, κατά προτίμηση παλαιούς μαθητές καί καταξιωμένα σήμερα στήν ἀκαδημαϊκή κοινότητα, τήν Ἐκκλησία καί τήν κοινωνία, πού ἔχουν τίς ἀνάλογες εὐαισθησίες γιά τή Σχολή καί εἶναι σέ θέση νά ἐμπνεύσουν τήν πορεία τῆς πρός τή σωστή κατεύθυνση. Χρειάζεται βεβαίως θάρρος καί συνιστᾶ ἔργον εὐθύνης τό νά παραιτηθεῖ κάποιος καί νά δώσει τή θέση του σέ ἄλλο, ὅταν μάλιστα κάτι τέτοιο τό ἀπαιτοῦν συγκεκριμένες κρίσιμες γιά μιά Σχολή περιστάσεις.
2) Μεγαλύτερο ἐνδιαφέρον ἀπό τούς Σεβασμιωτάτους Ἀρχιερεῖς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, γιά τό παρόν καί τό μέλλον τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς.
3) τή μεταφορά καί λειτουργία στή Ριζάρειο τοῦ Προγράμματος Ἱερατικῶν Σπουδῶν τῆς Ἀνωτάτης Ἐκκλησιαστικῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν. Τό τελευταῖο θά ἀναδείκνυε ὁπωσδήποτε τή γεραρά Ριζάρειο σέ μία ὑψηλοῦ ἐπιπέδου Σχολή κατά τά πρότυπα τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης.
Οἱ ὑπογράφοντες παλαιοί Μαθητές τῆς Ριζαρείου