ΓΡΑΠΤΟΝ ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ
Ἡ Εὐαγγελική περικοπή τῆς παραβολῆς τοῦ πλουσίου καί πτωχοῦ Λαζάρου ἀποτελεῖ πηγή γνώσεως περί τῆς μετά θάνατον καταστάσεως τῶν ψυχῶν. Καί πρῶτα - πρῶτα μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι σέ αὐτήν τήν περικοπή διαβλέπουμε τρεῖς μορφές τοῦ θανάτου: τόν πνευματικό, τόν σωματικό καί τόν αἰώνιο. Ὁ πνευματικός θάνατος εἶναι ἐκεῖνος, τόν ὁποῖο βιώνει ὁ πλούσιος στήν παροῦσα ζωή, προσκολλημένος στά γήινα πλούτη καί στίς ἡδονές, καί σημαίνει τόν χωρισμό τοῦ ἀνθρώπου ὡς ψυχοσωματικῆς ὁλότητας ἀπό τόν Θεό. Ἔπειτα παρατηροῦμε τόν σωματικό ἤ φυσικό θάνατο, πού δηλώνει τόν χωρισμό τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα, καί διά τοῦ ὁποίου διακόπτεται ἡ φυσική ζωή τοῦ ἀνθρώπου, νεκρώνεται βιολογικῶς τό σῶμα καί σύν τῷ χρόνῳ ἀποσυντίθεται. Τέλος, παρατηρεῖται ὁ αἰώνιος θάνατος, τοῦ ἀνθρώπου πού δέν ἔζησε κατά Χριστόν καί ἐν Χριστῷ, ἐν προκειμένῳ τοῦ πλουσίου, καί πού σημαίνει τήν ἀτελεύτητο μακράν τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἐνδόξου αὐτοῦ βασιλείας ὕπαρξη. Ὁ θάνατος καί κατά τίς τρεῖς μορφές του εἶναι προϊόν καί ἀποτέλεσμα τῆς ἀποστασίας τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Θεό, πού εἶναι ἡ αὐτοζωή -ἀλλά μή ὑπάρχοντος χρόνου δέν ἐπεκτείνομαι τώρα σέ αὐτό τό ζήτημα.
Ἐπιπλέον, ἡ σημερινή παραβολή φανερώνει σαφῶς καί τήν ἀλήθεια περί τῆς μέσης κατάστασεως τῶν ψυχῶν. Ἐκείνης δηλαδή τῆς καταστάσεως, στήν ὁποία βρίσκονται οἱ ψυχές τῶν ἀνθρώπων ἀπό τόν φυσικό θάνατο μέχρι τή Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Μετά τόν σωματικό θάνατο ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου συνεχίζει νά ὑπάρχει σέ μιά νέα κατάσταση. Μεταβαίνει σέ μιά ἀπό τίς δύο καταστάσεις: στόν «κόλπον τοῦ Ἀβραάμ», ἤτοι τόν παράδεισο, ἤ στόν «τόπο τῆς βασάνου», ἤτοι τόν Ἅδη, τήν κόλαση. Οἱ δύο καταστάσεις διακρίνονται σαφῶς μεταξύ τους. Καί «οἱ θέλοντες διαβῆναι» ἀπό τή μιά κατάσταση στήν ἄλλη δέν μποροῦν νά τό πράξουν, καθότι μεταξύ τῶν δύο καταστάσεων «χάσμα μέγα ἐστήρικται». Ἡ ψυχή μετά θάνατον παγιώνεται στήν κατάσταση πού βρισκόταν κατά τόν σωματικό θάνατο. Ἀλλά, ἐνῶ στόν κόσμο αὐτόν οἱ μακράν τοῦ Θεοῦ εὑρισκόμενοι δέν αἰσθάνονται πάντοτε τόν πνευματικό θάνατο, πωρωμένοι ἀπό τήν κακία τους, στή μετά τόν θάνατο κατάσταση οἱ ψυχές τῶν ἁμαρτωλῶν βρίσκονται σέ συναίσθηση τῆς θλιβερῆς καταστάσεως τους. Γι’ αὐτό ὁ πλούσιος τῆς παραβολῆς «ὑπάρχων ἐν βασάνοις» ζητοῦσε ἀπό τόν Ἀβραάμ, ὁ Λάζαρος νά «βάψῃ τό ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καί κατάψυξη τήν γλῶσσαν» του, διότι ὀδυνόταν «ἐν τῇ φλογί».
Ἡ τοποθέτηση τῶν ἀνθρώπων στή ζωή αὐτή ἔναντι τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι ἐκείνη πού καθορίζει τήν πέραν τοῦ τάφου ζωή. Αὐτή ἡ τοποθέτηση ἐκφράζεται μέ τήν ὀρθή ἤ μή εἰς Χριστόν Πίστι καί τά ἀγαθά ἐν Χριστῷ ἔργα. Γι’ αὐτό καί ἡ Ἁγία Γραφή καλεῖ τούς πιστούς σέ προετοιμασία γιά τή μέλλουσα ζωή. Σέ αὐτόν τόν κόσμο διαμορφώνεται ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου κατά τέτοιον τρόπο, ὥστε μετά θάνατον νά ἀκολουθεῖ τήν πορεία τήν σύμφωνη μέ τήν ἀπ’ ἐδῶ διαμόρφωσή της. Ὅπως ἀκριβῶς μέ τόν πτωχό Λάζαρο καί τόν πλούσιο. Ὁ μέν γευόμενος ἀπ’ ἐδῶ τόν Θεό καί θεραπευμένος ἀπό τήν ἁμαρτία ζεῖ στόν Παράδεισο, ὁ δέ λησμονήσας τόν Θεό καί ζώντας μέσα στήν ἁμαρτία ζεῖ στήν Κόλαση.
Εἴθε κι ἐμεῖς νά προετοιμάσουμε καταλλήλως τόν ἑαυτό μας, μιμούμενοι τόν πτωχό Λάζαρο, ἀσκούμενοι στήν ἀρετή, στήν κατά Χριστόν ζωή, ὑπομένοντες τίς θλίψεις κατά Χριστόν, μή προσκολλώμενοι στά ὑλικά, ὥστε νά ἀξιωθοῦμε τοῦ αἰωνίου Παραδείσου. Ἀμήν.
Ἀρχιμ. Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροκήρυκος