ΓΡΑΠΤΟΝ ΘΕΙΟΝ ΚΗΡΥΓΜΑ
Ἐκ τοῦ δόγματος τό ἤθος!
Ἐάν κάποιος ἀναζητοῦσε νά βρεῖ ποιό εἶναι τό ἀληθινό πρότυπο τοῦ ἀνθρώπου, θά ἔπρεπε νά ἀναζητήσει τόν ἀληθινό καί τέλειο ἄνθρωπο. Καί θά ἔπρεπε νά ἀναζητήσει αὐτό τό εἶδος ἀνθρώπου, διότι, μετά τήν πτώση στήν ἁμαρτία, ὁ ἄνθρωπος λησμόνησε τήν αὐθεντική του φύση, ἀγνόησε τόν πραγματικό προορισμό του καί ἔχασε σχεδόν κάθε αἴσθηση τῆς κατ’ ἄμφω ὑγείας, πού εἶχε πρίν τήν πτώση. Αὐτόν τόν ἀληθινόν καί τέλειο ἄνθρωπο πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπό τόν σαρκωθέντα Λόγο τοῦ Θεοῦ, τόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Ὅπως λέγει ὁ Ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας: «τόν ἀληθινόν ἄνθρωπον καί τέλειον, [...] πρῶτος καί μόνος ἔδειξεν ὁ Σωτήρ». Καί, ἀφοῦ ὁ Χριστός ἔδειξε αὐτό τό αἰώνιο, ἀσφαλές καί προσιτό πρότυπο, ὁ κάθε ἄνθρωπος καλεῖται νά τόν μιμηθεῖ, νά συμμορφωθεῖ πρός τό παράδειγμά του, ὄχι ἐξωτερικά ἁπλῶς, ἀλλά ἐσωτερικά νά ἀφήσει τόν Κύριο νά μορφωθεῖ μέσα του, νά ταυτίσει τό θέλημά του μέ τοῦ Κυρίου, νά μεταμορφωθεῖ ἐν Χριστῷ, νά θεραπευθεῖ ἀπό τήν ἀσθένεια τῆς ἁμαρτίας καί νά ἐνεργεῖ πλέον μέσα του ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Ἔτσι κέντρο τοῦ ἀνθρώπου γίνεται ὁ Χριστός, πού εἶναι ἡ ἀρχή καί τό τέλος τῆς ἀνθρώπινης φύσης.
Αὐτό, λοιπόν, εἶναι τό Ὀρθόδοξο Χριστιανικό Ἦθος, ἡ Χριστιανική Ἠθική, πού ἔχει ὡς ἰδιαιτερότητά της νά ἐξαρτᾶται ἄμεσα ἀπό τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί μέσῳ ἐκείνου ἀπ’ ὅλη τήν Ἁγία Τριάδα. Αὐτό, βέβαια, τό Ὀρθόδοξο Χριστιανικό Ἦθος, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, μπορεῖ νά τό ἐπιτύχει μόνον ἐκεῖνος πού πιστεύει ὀρθά. Καί τοῦτο, διότι οἱ ἠθικές ἀρχές τοῦ βίου μας ἀπορρέουν ἀπό τά δόγματα καί τίς ἀλήθειες τῆς Πίστεως μας. Ποτέ δέν αὐτονομεῖται τό Χριστιανικό Ἦθος ἀπό τή δογματική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά ἐξαρτᾶται καί πηγάζει ἀπό ἐκείνην.
Αὐτό τό ἐπιβεβαιώνει τό σημερινό Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα . «Πιστός ὁ λόγος· καί περί τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ». Δηλαδή γιά ὅσα εἰπώθηκαν πρωτύτερα περί τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας ἐπιθυμῶ, λέγει ὁ Ἀπόστολος, νά δίνεις διαβεβαίωση, νά μιλᾶς μέ βεβαιότητα, μέ σκοπό νά φροντίζουν ὅσοι ἔχουν πιστεύσει στόν Θεό νά πρωτοστατοῦν ἀκούραστα σέ ἔργα εὐσπλαγχνίας καί ἀγαθοποιΐας. Φαίνεται ἐδῶ ὁ ἀδιάσπαστος σύνδεσμος θεωρίας καί πράξης, Ὀρθοδοξίας καί ὀρθοπραξίας. Ἡ βάση ἑπομένως ὅλης τῆς ἠθικῆς ζωῆς τοῦ πιστοῦ εἶναι τά δόγματα τῆς Πίστεως· εἶναι ὁ ἄρρηκτος σύνδεσμος μέ τό πρόσωπο τοῦ Κυρίου, πού εἶναι ἡ ὁδός, ἡ ζωή καί ἡ ἀλήθεια. Ἄνευ Χριστοῦ δέν νοεῖται Χριστιανική Ἠθική· ἄλλωστε χωρίς ἐκεῖνον οὐδεμία ἀξία ἔχουν τά ἔργα μας ὅσο καλά κι ἄν φαίνονται, ἀφοῦ σύμφωνα μέ τά λόγια του «χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν» (Ἰω. 15,5).
Μιά ἠθική ἄνευ Χριστοῦ, ἄοσμη τῆς Ὀρθόδοξης Χριστιανικῆς διδασκαλίας, δέν παύει νά εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ἕνας στεῖρος ἠθικισμός, πού δύναται νά ἀλλάζει κατά τίς ἐπιταγές τῆς ἑκάστοτε ἐποχῆς. Μιά ἠθική ἄνευ Χριστοῦ δέν δύναται νά ἐπιτύχει τίποτε ἄλλο ἀπό τό νά παράγει ψεύτικους ἀνθρώπους, καλούς ἴσως, ἀλλά ποτέ μεταμορφωμένους ἐν Χριστῷ, ἱκανούς τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ποτέ μιά τέτοια ἠθική, ἀδύνατη νά θεραπεύσει τόν ἄνθρωπο ἀπό τήν ἁμαρτία, δέν θά ἐνοχλοῦσε τόν διάβολο καί τά ὄργανά του. Ἀπόδειξη ὅτι ἀντί τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, πού διδάσκονται οἱ μαθητές στά σχολεῖα, προωθεῖται ἤδη ἀπό τό 1866 ἀπό μιά Γαλλική μασονική στοά τό μάθημα μιᾶς «καθολικῆς ἠθικῆς, χωρίς νά γίνηται λόγος εἰς αὐτήν ποτέ περί θρησκευτικῆς διδασκαλίας», μέ τήν ὁποία καλοῦνται νά ἔρθουν ἀντιμέτωποι Καθηγητές καί μαθητές ἀπό τό νέο σχολικό ἔτος.
Ἀγαπητοί, μιά ἠθική ἄνευ Χριστοῦ εἶναι καταδικασμένη νά ἀποτύχει. Αὐτό μαρτυρεῖ ἡ ἱστορία τοῦ δυτικοῦ κόσμου, τοῦ ἄθεου διαφωτισμοῦ καί τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ, τῶν θανασίμων κινδύνων γιά τό Γένος μας. Μόνον τό Ὀρθόδοξο Χριστιανικό Ἦθος, τό ὁποῖο ἐβίωσαν, ἐδίδαξαν καί μετέδωκαν οἱ ἅγιοι καί θεοφόροι Πατέρες, πού τιμᾶμε τήν σημερινή Κυριακή, καί τό ὁποῖο ἀπορρέει ἀπό τή θεολογική διδασκαλία δύναται νά ἀναδείξει ἁγίους ἀνθρώπους καί ἐπιγείους ἀγγέλους. Ἡ Εὐαγγελική Ἠθική μόρφωσε ἀνθρώπους τῶν ὁποίων τά ἔργα καί ἡ αὐταπάρνηση ἔσυρε τόν θαυμασμό ὅλων. Ἡ Εὐαγγελική Ἠθική ἀναμόρφωσε τά ἤθη τῶν ἀνθρώπων. Ἡ Εὐαγγελική Ἠθική διατήρησε τό Βυζάντιο στό ὑπόδουλο Γένος. Ἀδελφοί, ἄν θέλουμε νά περισώσουμε ὅ,τι ἀπέμεινε, ἄς θυμόμαστε τά λόγια τοῦ Ἀποστόλου, ἄς μαθητεύουμε παρά τούς πόδας τῶν Ἀποστόλων καί Πατέρων. Μία ἠθική ἄνευ Χριστοῦ δέν δύναται οὔτε νά σώσει, οὔτε νά μεταμορφώσει, οὔτε νά ἀνορθώσει, οὔτε νά περισώσει.
Ἀδελφοί, «ταῦτά ἐστι τά καλά καί ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις»!
Ἱεροδ. Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροκήρυκος